Op 7 mei 2003 ging in Aalst naar aanleiding van de 1ste Vlaamse beurs voor goed(koop) onderwijs een politiek debat door rond 'gratis leerplichtonderwijs'.
Gespreksleiding:Hilde De Windt, VRT (Terzake).
In het panel zaten:
- Zuster Monica Van Kerrebroeck voor de CD&V, 36 jaar onderwijservaring;
- Magda De Meyer, SP.A, federaal parlementslid;
- Dirk De Cock, Spirit, 23 jaar onderwijservaring, lid van de onderwijscommissie van Vlaams parlement;
- Frans Ramon, Agalev, 11 jaar onderwijservaring en eveneens lid van de onderwijscommissie van Vlaams parlement;
- Fientje Moerman, VLD, voormalig schepen van Onderwijs stad Gent;
- Dany Denayer, NVA, gepensioneerd leerkracht en gemeenteraadslid te Aalst.

Standpunten
Van Kerrebroeck vond het onduldbaar dat omwille van achterstallige facturen al eens gedreigd wordt dat de leerling geen diploma krijgt. Zij klaagde ook de onduidelijkheid aan die er soms is bij facturen aan de ouders alsmede het feit dat de studietoelagen vaak te laat worden uitbetaald.
De Meyer: extra facturen zijn onaanvaardbaar. Maar ook : 25 % van de rechthebbenden vragen de studiebeurzen niet aan, om welke reden dan ook (is men wel op de hoogte?) Ze moeten automatisch toegekend worden.
De Cock: financiering is een federale materie, maar de beurzen moeten automatisch toegekend worden, het is een recht, dus geen administratieve obstakels. En ook : leerplicht-onderwijs moet inderdaad gratis. De realisatie hiervan ten gronde zou evenwel 600 miljoen euro kosten. Hij pleitte ook voor duidelijke informatie en voor een hogere financiering van het onderwijs.
Ramon: zat op dezelfde lijn. Studiebeurzen automatisch toekennen. Geen diploma's weigeren omwille van schulden. De kloof tussen scholen en ouders wegwerken, en de kosten spreiden.

Eigenlijk was het politieke gezelschap het in grote lijnen eens.
Zo ook Moerman, en Denayer: amper 4,10% van ons BNP aan onderwijs. De OESO heeft daar gemiddeld 5 % voor over. Het verschil is dan wel 1 milard euro.
Moerman : in Gent is het basisonderwijs zowat gratis. Maar er zijn wel verschillen tussen netten en scholen.
Er zijn inderdaad verschillen, maar met de gelijke kansen gaat het nog niet goed (naam, huidskleur...).
De werkingstoelagen moeten alleszins verhogen. En: uitgavencontrole. Andere financiering ook Meer geld voor scholen met kansarmen en aandacht voor de sociale afkomst.
En vooral : geen enkel kind mag gediscrimineerd worden.
Meer overleg ook tussen directie en ouders.
We kunnen nog lang doorgaan. Belangrijk is dat in dit debat geopteerd werd voor het belang van het kind èn de ouders, voor kosten-controle, kostenverlaging en gratis leerplict-onderwijs. Maar, zoals Denayer opmerkte: "er is daar al zoveel jaren over gesproken..." Zal het er nu eindelijk toch eens van komen?

Onderwijsminister

In haar slotwoord beklemtoonde Onderwijsminister Marleen Vanderpoorten de ernst van de problematiek van 'schulden op school'. Ze pleitte voor een netoverschrijdende aanpak en gratis basisonderwijs. Secudair onderwijs zo gratis mogelijk.
Er wordt volgende maanden serieus over onderhandeld over deze problematiek. Het toelagensysteem moet beter en efficiënter. Voor gezinnen die het moeilijk hebben moeten er afbetalingsplannen komen. Spaarplannen eveneens. En een lijst van alle kosten van het schooljaar.Beter overleg ook tussen scholen, ouders en leerlingen (partcipatiedecreet).
En: meebepalen door de ouders wat schoolkosten betreft (transparantie).
Maar voornamelijk een beleid voor gelijke kansen van alle kinderen is essentieel.

Integrale tekst - toespraak Minister Marleen Vanderpoorten op Beurs voor goed(koop) onderwijs [86 KB]