SOS Schulden op School

Historiek

Enkele jaren geleden werd – mede ondersteund door het Departement Onderwijs – het pilootproject SOS Schulden op School opgestart. Het project wil scholen laten nadenken over het probleem van de hoge schoolkosten die aan gezinnen worden doorgerekend. Ongeveer 25 scholen schreven zich voor het project in. Elke deelnemende school kreeg een coach toegewezen. Deze laatste begeleidt betrokken scholen op weg naar een stappenplan dat gericht is op het indijken van de gestelde problematiek. Zoals hierboven al even aangeraakt blijkt dat steeds meer gezinnen moeite te hebben om de schoolrekeningen van hun kinderen betaald te krijgen; een vaststelling zowel voor basis- als voor secundair onderwijs.

Enkele jaren voordien was men in de Aalsterse regio met enkele scholen rond de tafel gaan zitten. Er ontstond een samenwerkingsverband. Er werd rond volgende items gewerkt:

- Kostenbesparende maatregelen binnen de school gericht op herverdeling van de winst aan middelen.
- Een voor alle partijen haalbaar en respectvol scenario m.b.t. onbetaalde rekeningen.
- Screenen van alle doorgerekende onkosten.
- Contact met gezinnen aanhalen.

Diverse actoren binnen de school aandachtig maken voor mechanismen die leiden tot systematische maatschappelijke uitsluiting.

Uit dát samenwerkingsverband is de vzw SOS Schulden op School ontstaan. Het resultaat van de samenwerking was in die mate vruchtbaar dat men eraan dacht het project uit te breiden tot het hele Vlaamse land. Toenmalig minister van onderwijs Vanderpoorten stapte meteen mee op de boot: SOS Schulden op School genoot positieve aandacht, wat zich mede vertaalde in financiële ondersteuning. Ook de huidige minister Frank Vandenbroucke blijft het initiatief ondersteunen.

Einde schooljaar 2003-2004 werd voor de deelnemende pilootscholen de trein op gang getrokken:
analyse van de individuele projectaanvragen.
- Toetsing van de gestelde problematiek aan de reële situatie van de school.
- Inventariseren van bestaande dynamiek m.b.t. “goed en goedkoop onderwijs” (GOKO)
- Formuleren van doelstellingen als aanloop naar een te realiseren stappenplan.
- Het te volgen traject binnen het stappenplan vastleggen.

Medio oktober 2004 was deze eerste fase afgewerkt. Binnen het project stelde men vast dat alle scholen vragende partij waren voor:
- een degelijk bewustmakingsbeleid voor leerkrachten, gericht op het doorbreken van vooroordelen, op het opvangen van gebrek aan kennis terzake, en op het stimuleren van positieve betrokkenheid;
- haalbare opritten die het contact met en de betrokkenheid van doelgroepouders verbeteren.

Beide vragen zijn belanghebbend omdat ze – anders dan bij het uitwerken van bijvoorbeeld een scenario waarbij elke ouder de schoolrekening van zijn/haar kind betaald krijgt – reiken naar de diepte en de vraag naar emancipatie in zich meedragen. Men kiest een weg waarbij men de vlug klaar recepten even laat voor wat ze zijn, en waarbij men op zoek gaat naar duurzame oplossingen met het accent op het welbevinden van betrokken mensen, op respectvolle benadering, op een persoonlijke en schroomvolle aanwezigheid, …

Ondertussen diende zich een volgend schooljaar aan. De resultaten waren goed:
- enkele pilootscholen werden nu als voorbeeldschool naar voor geschoven;
- er was het boek School zonder schulden. Recepten voor goed & goedkoop onderwijs (Uitgeverij Garant);
- er was de 2° Vlaamse Beurs voor goed & goedkoop onderwijs te Aalst.

Voor het schooljaar 2006 – 2007 deed SOS Schulden op School een eigen aanbod. Vanuit praktijkervaring stapte men met een eigen accent annex begeleidingsaanbod op scholen toe. Met een brochure lanceerde de oproep word GO(K)O-modelschool. Vijf items werden naar voor geschoven. Geïnteresseerde scholen konden voor begeleiding kandideren.

- Deskundig door ervaring;
- werken met een ervaringsdeskundige.Gelijke kansen & zorg.
- Werken met het intern zorgplan kansarmoede.
- De zorgfiche: een individuele leerlingenfiche.
E- en goed beheer van de portemonnee.
S- choolcode kansarmoede: een vlag mét lading.

Er dienden zich opnieuw een aantal scholen aan. Bijkomend onderzocht SOS ook goede opritten om de samenwerking tussen scholen en plaatselijke O.C.M.W.diensten te stimuleren, vooral inzake cultuurparticipatie en de aanwending van de kansenpas.
Tot slot werden gesprekken aangeknoopt met enkele hogescholen – initiële lerarenopleidingen – om mogelijke leemten in de opleiding m.b.t. armoedebestrijding in beeld te brengen en waar nodig impulsen tot verrijking van vakinhouden binnen het curriculum aan te reiken.

Einde 2006 kreeg SOS Schulden op School van de minister van onderwijs de uitdrukkelijk vraag om de eigen expertise m.b.t. kostenbesparend schoolbeleid een maximale uitstraling te geven via een directe samenwerking met Lokale Overlegplatforms, en in volgende instantie ook met individuele scholen die met bedoelde LOP’s verbonden zijn. Het tweede boek Zeven stappen verder, uitgegeven bij Garant en begin oktober 2007 aan Lokale Overlegplatforms voorgesteld, is daar een tastbare oprit toe.