Het valt niet langer te ontkennen: steeds meer gezinnen kunnen hun schoolrekeningen niet betalen. In sommige scholen kan meer dan 30 % van de ouders de schoolrekeningen niet op eigen kracht betalen. Zij zijn aangewezen op bemiddeling door derden of op sociale hulp.

Eerste vaststelling: de schoolkosten zijn sterk gestegen, terwijl de inkomenssituatie voor een groot deel van de bevolking problematisch gebleven of geworden is.

Stijging schoolkosten

Tussen 1989 en 1999 zijn de schoolkosten gestegen met maar liefst 93 % in het basisonderwijs en 82 % in het secundair onderwijs.

Dit weegt zwaar door in het budget van vele gezinnen.

Gezinnen en armoede

De evolutie van de beschikbare armoede-indicatoren spreekt tegen dat het om een beperkt probleem zou gaan. Het Jaarboek Armoede en Sociale Uitsluiting van de onderzoeksgroep OASeS (Universiteit Antwerpen) legt de vinger aan de pols.

Enkele markante cijfers:

- In België leeft 13 procent van de bevolking onder de armoedegrens berekend op 60 procent van het meridiaan inkomen. (Bron: Discussienota 'Recht op Onderwijs', Steunpunt ter bestrijding van de armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting, april 2005)

- Volgens Kind en Gezin wordt 6,5 % van de Vlaamse kinderen in armoede geboren. UNICEF heeft het voor België over 7,7 % en noteert een stijging van 3,9 % ten overstaan van begin de jaren negentig. De toename van het aantal éénoudergezinnen is niet vreemd aan deze evolutie.

- Het Nationaal Instituut voor de Statistiek zag het aantal vaders met ongehuwde kinderen stijgen van 34.451 in 1991 tot 75.299 in 2004. In dezelfde periode nam het aantal moeders met ongehuwde kinderen toe van 134.264 naar 192.113.

- De voedselbanken kregen in 2004 in ons land 104000 mensen over de vloer. Dat is een stijging van 3,5% t.o.v. het jaar voordien. School lopen met een lege maag is voor een pak kinderen en jongeren een rauwe werkelijkheid, en derhalve een hele opdracht.

- De Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) telde in 2004 bijna 40.000 huishoudens die in 2004 door hun leverancier gedropt werden wegens wanbetaling. Energiebeperkende maatregelen zoals het plaatsen van een vermogensbegrenzer zijn dan meestal het gevolg. Ook hier een zelfde kanttekening: energiearmoede is vanzelfsprekend niet bevorderlijk voor een goede studiehouding; het bepaalt mee de omstandigheden waarin kinderen hun schoolresultaat moeten behalen.

- Steeds meer gezinnen verzanden in betalingsmoeilijkheden en maken noodgedwongen schulden. Minstens één vijfde van de bevolking heeft het in dit opzicht moeilijk. Budgetbegeleiders merken op dat onbetaalde schoolrekeningen een belangrijk aandeel vormen in het totaal van de uitstaande schulden.