Voor het tweede jaar op rij staat de koopkracht van de Belgische gezinnen onder druk. Oplopende werkloosheid doet de sterke reële loonstijgingen van 2009 teniet. Beterschap is niet meteen in zicht. En eigenlijk is uw reële nettoloon de voorbije 40 jaar niet bijster sterk gestegen. In 2008 zorgde de hoge inflatie voor problemen.
Het reële nettoloon, veruit de belangrijkste component van de koopkracht van de meeste gezinnen, zakte toen met 1,3 procent, de hardste klap sinds 1993. De nominale loonstijging van 3,1 procent werd volledig weggeveegd door de inflatie. Dit jaar komt de bedreiging voor de koopkracht vooral uit de arbeidsmarkt. Terwijl de inflatie de koopkracht van een groot deel van de bevolking aantast, resulteert de moeilijke situatie op de arbeidsmarkt in harde, geconcentreerde klappen voor de koopkracht. In de eerste helft van het jaar gingen al 44.000 jobs verloren en dat kan nog oplopen tot zo'n 100.000, of een dikke 2 procent van het totale aantal jobs. De toenemende werkloosheid zet normaal ook de loongroei onder druk. De stijging van de reële uurlonen in de industrie versnelde de voorbije maanden tot het hoogste tempo sinds begin jaren tachtig.
Bovendien zal de komende maanden ook de totale inflatie weer boven het stijgingstempo van de gezondheidsindex - die gebruikt wordt voor de automatische loonindexering - kruipen, waardoor het positieve koopkrachteffect van het indexeringsmechanisme terugkeert. De vooruitzichten voor de reële loongroei, en dus ook voor de koopkracht, blijven dan ook vrij mager.
Kortom, de crisis blijft ons parten spelen. Almaar meer mensen belanden bij het OCMW omdat ze problemen hebben met de betaling van basisuitgaven, zoals energie en huur. In 2008 dreigden 10.780 gezinnen uit hun huis gezet te worden, hoofdzakelijk omdat ze de huur niet betaalden. Dat komt neer op 207 gezinnen per week. Minstens 8.600 mensen kregen in 2008 een huurwaarborg voorgeschoten van het OCMW omdat ze die zelf niet konden bekostigen. Ook voor 2009 zijn de tendensen negatief. Het aantal gezinnen dat gedropt werd door hun commerciële energieleverancier en bij de netbeheerder terecht kwam, steeg van net geen 64.000 eind 2008 naar bijna 75.000 vandaag. Dat is een stijging met 13%.
In 2008 moesten 70.000 mensen voor de Lokale Adviescommissie verschijnen, het orgaan dat beslist over het al dan niet afsluiten van de energietoevoer. Voor het hele jaar 2009 verwachten de netbeheerders ruim 81.000 probleemdossiers, of een stijging met 16%. Eind 2008 hadden zo'n 36.000 gezinnen in Vlaanderen een budgetmeter voor elektriciteit. Nu zijn er al ruim 38.000 budgetmeters actief.
Vooral gezondheidsproblemen kunnen gezinnen in de armoede doen terecht komen.
1 op 8 gezinnen kampt met financiële problemen door gezondheidskosten.
Vier op de tien Belgische gezinnen hebben chronische gezondheidsproblemen. Voor één op de drie van die gezinnen leidt dat tot financiële problemen. Dat komt overeen met één op acht van de Belgische gezinnen. Dat blijkt uit een onderzoek.
Het gaat vooral om chronische gewrichtsaandoeningen, zoals artrose en reuma, een hoge bloeddruk, ernstige rugklachten zoals hernia, en chronische pijn. Vooral alleenstaanden en koppels zonder inwonende kinderen raken in financiële problemen door die chronische gezondheidsproblemen.
Het meeste geld wordt besteed aan consultaties van huisartsen en specialisten, geneesmiddelen, vervoerskosten, hulp aan huis en ziekenhuisopnames. Vaak stellen de getroffen gezinnen dan ook noodzakelijke medische verzorging uit of maken ze schulden om de zorg te kunnen betalen.
Mensen met langdurige gezondheidsproblemen en daaraan gekoppelde financiële zorgen, kopen bijvoorbeeld geen bril. Of ze gaan niet naar de tandarts. Het gebeurt ook dat ze consultaties aan de huisarts of de specialist uitstellen of geen geneesmiddelen kopen. De ziekteverzekering werkt in principe als een vangnet om te vermijden dat gezinnen met langdurige gezondheidsproblemen het financieel moeilijk krijgen. Maar er zijn nog te veel gaten in dat vangnet. Dat is onaanvaardbaar.
Daarom moet er dringend een beter inkomen voor invaliden komen. Voor Neutr-On moeten de minimumuitkering voor invalide gezinshoofden met 150 euro per maand omhoog. Ook moet er 350 euro vakantiegeld komen voor alle invaliden.
Voorts pleiten wij voor een efficiënte ziekteverzekering, waardoor de toegang tot de zorgverlening voor iedereen gewaarborgd wordt. Voorts willen we een betaalbare ziekenhuisfactuur waarborgen voor alle patiënten die in een tweepersoons- of gemeenschappelijke kamer verblijven.

Ondertussen blijken meer een meer sociale instellingen zelf in de problemen te geraken. Zo kampt het Fonds ter bestrijding van de Overmatige Schuldenlast al jaren met een geldtekort. Het Fonds werd opgericht om de schuldbemiddelaars te vergoeden, als de schuldenaars zelf niet kunnen betalen. De OCMW's, advocaten en andere schuldbemiddelaars konden hun werk daardoor niet naar behoren uitoefenen.
Het tekort van het Fonds is te wijten aan het grote aantal dossiers dat het te verwerken krijgt. Volgens cijfers van de Nationale Bank zijn er momenteel 70.000 dossiers van mensen die problemen hebben om hun schulden terug te betalen.

Het Fonds staat zelf voor 5 miljoen euro in het rood.

Nieuwsbrief Neutraal Ziekenfonds, november 2009